به نام خدا
1-بخش عمومی :
---- "گلهای تازه -72"

با همکاری هنرمندان :
-اسدالله ملک
-فرهنگ شریف
-امیر ناصر افتتاح
-- با صدای سیاوش (محمد رضا شجریان)
بدون هیچ مقدمه ای از شما دعوت می کنم که
به این اثر زیبا را که در مایه بیات ترک اجرا شده
گوش بسپارید ...
نکته جالب این اثر همکاری "محمد رضا شجریان"
با "فرهنگ شریف" و "اسدالله ملک" است که
معمولا خیلی تکرار نشده است... البته ایــــن
تنها به "عدم تطابق سبکی" این هنرمندان بزرگ
بر میگردد و اصلا بــه مسائل دیگر ارتباطی
ندارد ... . البته استاد شریف پس از انقلاب بـــــــا
همکاری با محمدرضا شجریان در کاست به یاد
ماندنی "پیوند مهر" بــه بسیاری از صحبتهای
حاشیه ای پایان داد . اما استاد ملک تا آنجایی
که حافظه کوچک بنده یاری میکند هیچ کاری
پس از انقلاب با محمدرضا - شجریان ارائه نداده
است ... .
یاد معلم تمبک "امیر ناصر افتتاح" هـــم به خیر ... توی سبک ایشان ،
ظرافت و تکنیک و سادگی به طـــــــرز عجیبی با هم عجین شده اند ...
روح بزرگشان شاد .
2-بخش تخصصی :
---- "بهترین کوکها برای چند نوازی ها"
کلا اساس انتخاب کوک تکنوازی بر اساس "داشتن آکوردهای بهــتر"
است اما اساس انتخاب کوک مناسب برای چندنوازی "دارا بودن قابلیت
استفاده از سیمهای بمتر و زیرتر برای اجرا یک اثر ارکســــــــــترال"
است یعنی شما دقیقا کوکی را انتخاب میکنید که بتوانید خیلی راحت و
تقریبا بدون محدودیت ملودی را روی یک یا دو اکتاو بنوازید. مثلا :
*ماهور (ر)
کوک مناسب برای ماهور (ر) چه برای تکنوازی و چه برای چندنوازی
همان کوک معروف (می-لا-ر-لا) می باشد که سیم (ر) همان آکورد است
و دو سیم لا هم میتوانند برای اجرای یک ملودی در زیر و بم موثر
باشند ... .
*اصفهان (ر) و (لا)
کوک مناسب اصفهان ر دقیقا به علل بالا هم برای تکنوازی و هم برای
چندنوازی (می-لا-ر-لا) می باشد . در اصفهان (لا) هم به علت داشتن دو
ویژگی آکورد مناسب و قابلیت مانور خوب روی زیر و بم سیمها ، کوک
مناسب (می-لا-می-لا) میباشد ... .
*چهارگاه (ر) و (لا)
کوک مناسب برای چهارگاه ر هم به دلایل بالا برای تکنوازی و همنوازی
فرقی ندارد و (ر-لا-ر-لا) می باشد. همچنین برای چهارگاه لا میشود :
(می-لا-می-لا) .
*تذکر : گام چهارگاه را میتوان از گام ماژور اینگونه بدست آورد :
درجه دوم و ششم گام ماژور هر دو یک-چهارم پرده بم میشوند.
===> در ر ماژور - می و سی یک چهارم پرده بم میشوند :
پس گام چهارگاه ر میشود : ر-می کرن-فا دیز-سل-لا-سی کرن-دو دیز-ر
*همایون (لا) و (می)
کوک تکنوازی :
1- همایون لا : (ر-لا-سی کرن - سل)
2- همایون می : ( ؟ ) شاید (می-لا-ر-فا سری) یا( می-لا-می-فا سری)
کوک همنوازی :
1- همایون لا : (ر-لا - ر-لا یا ر-لا-ر-سل)
2-همایون می : (می-لا-می-لا)
*دشتی (سی)
1-تکنوازی : (می-لا-سی-سل یا می-لا-سی-می)
2-همنوازی : (می-لا-می-لا)
*بیات ترک (دو)
1-تکنوازی : (ر-لا-دو-سل)
2-همنوازی : (ر-سل-دو-سل یا با تبدیل بهتر : می-لا-ر-لا)
*افشاری (ر)
تکنوازی و همنوازی : (ر-لا-ر-سل)
*نوا و ابوعطا (ر)
تکنوازی و همنوازی : (ر-لا-ر-لا)
*راست پنجگاه (لا)
تکنوازی و همنوازی : (می-لا-می-لا)
-- منطبق بر گام لا ماژور
*شوشتری (می)
1-تکنوازی : (می-لا-می-می)
2-همنوازی : (می-لا-می-لا)
*شوشتری (لا)
1-تکنوازی : (ر-لا-لا-سل)
2-همنوازی : (ر-لا-ر-لا)
*سه گاه (فا سری)
1-تکنوازی : (می-لا-ر-فا سری)
2-همنوازی : (می-لا-ر-لا)
و ..... !
۳- بخش استاد گلپایگانی !
در این قسمت آواز جاودان اکبر گلپایگانی در بیداد همایون که تقریبا همه شما آن را
شنیده اید به نام "گفتی شتاب رفتن من از برای توست ... " دوباره تقدیم حضورتان
میشود - چون بسیاری از شما احتمالا آنرا نتوانستید از وبلاگ ایشان دانلود کنید ...
ویلن :همایون خرم
تار:جلیل شهناز
سنتور: مجید نجاحی
البته تصنیف استثنایی این برنامه را هم که از ساخته های استاد خرم است به نام
"طاقتم ده" خانم مرضیه اجرا کرده بودند ...![]()
متاسفانه خبردار شدم استاد بزرگ تار ایران در غم از دست دادن برادر عزیزشان
دکتر "منوچهر شزیف" داغدار هستند .... من که بینهایت متاسف شدم . مرحوم
منوچهر شریف بسیار بسیار بیش از یک برادر برای استاد شریف بودند ... بسیار به
هنر ایشان و دیگر هنرمندان این مرز و بوم عشق می ورزیدند و از داروسازان حاذق
و قدیمی نیز محسوب میشدند . به استاد شریف و خانواده ایشان از صمیم قلب
تسلیت میگویم و دعا میکنم خدا سایه استاد شریف را از جامعه هنری کم نکند ...
به نام ایزد منان
"کوکها چگونه ساخته و انتخاب میشوند ؟"
امروز قصد دارم بصورت کاملا مختصر و مفید به نحوه شکل گیری کوکهای مختلف
برای ویلن بپردازم :
1- ببینید برای ساخت هر کوک معمولا به "نت شاهد" هر دستگاه توجه
میشود. یعنی شما با توجه به نت شاهد هر دستگاه کوک مناسب را انتخاب
میکنید ... و این اولین گام انتخاب کوک مناسب است. خب در ویلن که تعداد
سیمها محدود است معمولا فقط یک سیم را به نت شاهد هر دستگاه تغییر
میدهیم ... (مثال : می-لا-ر-فا سری برای سه گاه فا سری) اما گاهی اگــــر
شرایط مناسب باشد ، برای اجرای بهتر "زیر و بم" هر دستگاه ، دو سیم را
به نت شاهد تغییر میدهیم (مثال : ر-لا-ر-لا برای چهارگاه ر ) .
2-در گام دوم با توجه به شرایط مناسب "انگشت گذاری" ، سیمهای دیگر
کوک میشوند ، بدین معنی که "هر چقدر انگشت گذاری آسان تر باشد کوک
بهتر است" ... و در حالت کلی هم نکته همین جاست که هر چقدر قابلیت
مانور در هر کوک بیشتر باشد آن کوک مناسبتر است.
(مثلا برای شوشتری با نت شاهد لا داریم : ر-لا-لا-سل برای این که برای
نواختن نت "دو دیز" ما مشکلی نداریم اما اگر سیم دوم را سل کوک کنیم
آنوقت باید نت "دو دیز" را با انگشت سوم بگیریم که نامتعارف است و کمی
از مانور ویلنیست کم میکند ) .
3-گاهی اوقات کوکها طوری انتخاب میشوند که بتوان با یک کوک ، نت
ایست یک یا دو گوشه را هم در اختیار داشت تا بتوان آن گوشه ها را بصورت
مطبوع تری اجرا نمود (مثلا ر-لا-سی کرن - ر برای سه گاه سی کرن که
سیم سوم (سی کرن) مناسب در آمد و سیم چهارم (ر) مناسب گوشه زابل است).
بررسی دو کوک اختصاصی اسدالله ملک
1- ر-می-دو-لا
کوک قطعه "گریه لیلی" بر اساس نتهای هارمونیک و با فاصله ســـــــــــوم
گام شور "لا" تشکیل شده. یعنی اگر از نت شاهد شور لا که همانا لا است شروع
کنیم و فاصله های سوم و پنجم گام را جدا کنیم (دو ، می) به این کوک خواهیم
رسید ! سیم اول (ر) هم بر همان اساس "قابلیت مانور بیشتر" انتخاب شده است
که در بالا اشاره شد.
2-دو-لا-لا-می
کوک قطعه "چهارمضراب اصفهان" هم بر اساس فاصله های مطبوع گام "لا مینور"
ساخته شده . یعنی اگر از نت می شروع کنیم و فاصله های مطبوع "چهارم" و "ششم"
آنرا جدا کنیم (لا ،دو) به همین کوک میرسیم که با توجه به محدودیتهای ساز ویلن در
کوک ، بدست آوردن و ازآن مهمتر آماده نمودن آن برای ویلن کار بسیار بسیار قابل
تقدیری از سوی مرحوم زنده یاد اسدالله ملک بود .
بقیه بحث کوکها که شامل دو بخش بررسی کوکهای هموازی و تکنوازی است
به پستهای آینده موکول میکنم ... .
دانلود قطعه ای از ساخته های اسدالله ملک با اجرای گروه "مهر":
در قسمت بعد برای اولین بار برای شما صدای ساز استاد امیرحسین عالی را که قبلا
ایشان را به شما معرفی کرده بودم قرار میدهم که اجرایی است در سه گاه و با
همراهی ویلن بنده و تمبک فرزند برومند ایشان - امیر فاروغ عالی - .(اجرا بصورت
خصوصی و فاقد تجهیزات ضبط پیشرفته است ، شما حتما کمی ها و کاستیها را خواهید
بخشید):
ضربی سه گاه - (برای دانلود روی لینک کلیک کنید ... پس از فعال شدن گزینه دانلود روی آن کلیک کنید ... )
تار:استاد امیر حسین عالی
ویلن : محسن دهینی
تمبک: امیر فاروغ عالی
لازم به تذکر مجدد است که قطعه ضربی سه گاه از ساخته های استاد ملک می باشد که
نت آن به کوشش من کمترین تقدیم شما میشود :

قرار است نت این قطعه به همراه 9 قطعه دیگر که توسط بنده جمع آوری گردیده در
آینده ای نزدیک بصورت کتاب در اختیار علاقمندان مکتب استاد ملک قرار گیرد.
راستی تولد وبلاگ استاد دوستداشتنی و بداهه نواز قهار تار ایران استاد فرهنگ شریف را
به تمام هنردوستان تبریک میگم ... سردبیر این وبلاگ هم کسی نیست جز همنواز و یار
دیرین بنده آقای "امین عدنانی " که حتما همنوازیهای ایشان را با ویلن بنده حقیر
شنیده اید ... ایشان از شاگردان خوب استاد هوشنگ ظریف میباشند . خلاصه من که خیلی
خوشحال شدم شما چی ؟
لینک این وبلاگ ===> وبلاگ استاد شریف![]()